الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

660

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

كس كافرى را دوست بدارد ، خدا را دشمن داشته و هر كس كافرى را دشمن بدارد ، خدا را دوست مىدارد كه دوست دشمن خدا ، دشمن خداوند است . « 1 » ( 1 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : سه چيز است كه در هر كس باشد مزهء ايمان را مىيابد ، كسى كه خدا و رسولش در نظرش از هر چيز ديگر محبوب‌تر باشد و هر كس كه مرگ را دوست مىدارد فقط در راه خدا دوست بدارد و آن كس كه افتادن در آتش در اين جهان براى او محبوب‌تر از آن است كه به كفر برگردد ، پس از آنكه خدايش از آن نجات داده است . « 2 » ( 2 ) همان حضرت فرموده‌اند : سوگند به كسى كه جان من در دست اوست ، هرگز وارد بهشت نمىشويد تا آنكه ايمان بياوريد و ايمان نخواهيد آورد تا آنكه محبت بورزيد ، آيا شما را به كارى راهنمايى كنم كه چون آن را انجام دهيد ، مهرورزى كرده‌ايد ؟ ميان خود سلام دادن را آشكار كنيد و فرموده است هنگامى كه مردم تظاهر به علم كنند و عمل را ضايع سازند و زبانى اظهار محبت و در دل كينه‌توزى كنند و قطع صلهء رحم كنند ، در آن حال خدايشان لعنت و كر و كورشان مىفرمايد . « 3 » ( 3 ) شاعرى چنين سروده و امام صادق ( ع ) هم به آن تمثل مىجسته است . « خدا را عصيان مىكنى و حال آنكه تظاهر به دوستى او مىنمايى ، سوگند به جان خودت كه اين در كارها عجيب است . اگر محبت تو صادق باشد ، او را فرمانبردارى ، زيرا دوستدار ، مطيع كسى است كه او را دوست مىدارد . » « 4 » « تو را در دل خود همسخن خويش قرار دادم و هر كس مىخواهد با من نشيند ، تن من با او خواهد بود ، ( من خود ميان جمع و دلم جاى ديگر است ) تن من ، انيس و همنشين من است . ولى انيس واقعى من در روانم ، حبيب دل من است . » « 5 »

--> ( 1 ) . در اصول كافى مترجم ، ص 189 ، ج 3 ، آمده است . م . ( 2 ) . در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 123 هم آمده است . م . ( 3 ) . در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 123 هم آمده است . م . ( 4 ) . اين دو بيت هم در مناقب ابن شهر آشوب ، ص 275 ، ج 4 ، و به نقل از آن در بحار الانوار ، ص 24 ، ج 47 ، به حضرت صادق ( ع ) نسبت داده شده است و ظاهرا حق با فتال است كه مىگويد ، امام صادق ( ع ) به آن تمثل جسته‌اند و در مصباح الهداية ، ص 409 اين دو بيت را از رابعهء عدويه دانسته است . م . ( 5 ) . اين دو بيت لطيف هم از رابعهء عدويه است و در مصباح الهداية ، عز الدين محمود كاشى ، ص 262 و 423 ، چاپ استاد فقيد جلال الدين همايى ، با ذكر اين نكته كه از رابعه است ، آمده است و براى اطلاع از شرح حال رابعه به حاشيهء مرحوم همايى در صفحات 262 و 263 همان كتاب مراجعه فرماييد . م .